Câu nào đúng với bạn, câu nào đúng với ai cũng được

Bức tranh nổi tiếng của Georges de La Tour vẽ một cô gái xem bói cho chàng trai trẻ. Trong lúc bà thầy nói, hai người phụ nữ đứng cạnh lặng lẽ cắt túi tiền của cậu. Bức tranh vẽ khoảng năm 1630, và nó vẫn đúng ở một điểm: điều khiến người ta không để ý tới thứ đang xảy ra là cảm giác đang được nói về chính mình.

Phép thử mười giây

Đọc một câu trong bản mô tả kết quả của bạn, rồi tự hỏi: câu này có sai với ai không? Nếu bạn không nghĩ ra được kiểu người nào mà câu đó sai, thì câu đó chưa nói gì về bạn.

Ví dụ, câu "bạn coi trọng sự chân thành trong các mối quan hệ" không sai với ai cả. Câu "bạn thường nói ra điều khó nghe sớm hơn người khác, và đôi khi hối hận vì đã nói sớm quá" thì có thể sai — rất nhiều người làm ngược lại. Câu thứ hai mới đáng đọc tiếp.

Ba dạng câu hay gặp trong bản luận giải

• Câu ai cũng gật: mô tả một nhu cầu chung của con người. Bỏ qua.
• Câu hai mặt: nói bạn vừa thế này vừa thế kia, nên không thể sai. Bỏ qua.
• Câu có thể sai: mô tả một hành vi cụ thể trong một tình huống cụ thể. Đọc kỹ câu này.

Một bản luận giải tốt có nhiều câu loại ba. Bản kém thì gần như toàn loại một và hai — và nó vẫn cho cảm giác chính xác, vì loại một và hai không bao giờ sai.

Thử ngược lại

Cách kiểm tra chắc chắn hơn: đọc mô tả của một kết quả khác trong cùng bài. Nếu bạn cũng thấy mình trong đó, thì bài trắc nghiệm chưa phân biệt được bạn với người khác — dù nó có đúng về bạn tới đâu.

Nhiều người thử điều này rồi hơi hụt hẫng. Nhưng hụt hẫng đúng chỗ còn hơn tin tưởng nhầm chỗ, và những câu sống sót qua phép thử ấy thường là những câu đáng nghĩ nhất.