Tử vi 12 con giáp

Mười hai con giáp — Tý, Sửu, Dần, Mão, Thìn, Tỵ, Ngọ, Mùi, Thân, Dậu, Tuất, Hợi — là mười hai địa chi, và mỗi năm âm lịch mang một chi. Hệ thống này dùng chung ở Việt Nam, Trung Quốc, Hàn Quốc và Nhật Bản, với vài khác biệt nhỏ: con giáp thứ tư ở Việt Nam là Mèo, ở Trung Quốc là Thỏ.

Can chi và chu kỳ 60 năm

Con giáp chỉ là một nửa. Nửa còn lại là mười thiên can — Giáp, Ất, Bính, Đinh, Mậu, Kỷ, Canh, Tân, Nhâm, Quý. Ghép can với chi cho ra tên đầy đủ của năm, ví dụ Giáp Thìn hay Ất Tỵ. Vì 10 và 12 có bội chung nhỏ nhất là 60, một tổ hợp can chi lặp lại đúng 60 năm một lần. Đó là lý do người xưa coi tuổi 60 là tròn một vòng đời.

Điều này quan trọng khi luận: hai người cùng tuổi Thìn nhưng cách nhau 12 năm mang thiên can khác nhau, tức mang hành khác nhau, và phần lớn cách luận truyền thống đọc theo can chi chứ không đọc theo mỗi con giáp.

Sinh đầu năm dương lịch thì tính con giáp nào

Đây là chỗ sai nhiều nhất, và nó ảnh hưởng tới rất nhiều người Việt. Năm con giáp đổi vào Tết Nguyên đán, không đổi vào ngày 1 tháng 1. Ai sinh trong tháng 1 hoặc đầu tháng 2 dương lịch nhiều khả năng vẫn thuộc con giáp của năm trước.

Ví dụ: người sinh ngày 20/01/2023 không phải tuổi Mão, mà là tuổi Dần, vì Tết năm 2023 rơi vào ngày 22/01. Công cụ ở trên tính theo mốc Tết. Nếu ngày sinh của bạn rơi sát mốc đó, trang sẽ nói rõ là chưa chắc chắn thay vì chọn bừa một bên.

Tam hợp và tứ hành xung

Hai nhóm quan hệ hay được nhắc nhất khi xem tuổi:

• Tam hợp — ba tuổi cách nhau bốn năm, được coi là hợp nhau: Thân Tý Thìn, Dần Ngọ Tuất, Tỵ Dậu Sửu, Hợi Mão Mùi.
• Tứ hành xung — bốn nhóm được coi là khắc: Dần Thân Tỵ Hợi, Tý Ngọ Mão Dậu, Thìn Tuất Sửu Mùi.

Đáng để nói thẳng một điều: rất nhiều gia đình Việt vẫn dùng tứ hành xung để cản một đám cưới. Không có bằng chứng nào cho thấy tuổi tác theo con giáp dự đoán được một cuộc hôn nhân bền hay không, và một quyết định lớn như vậy không nên đặt lên một hệ thống mà chính người xưa cũng chỉ coi là một yếu tố trong nhiều yếu tố.

Ngũ hành nạp âm

Mỗi cặp can chi còn mang một hành trong ngũ hành, gọi là nạp âm — như Hải Trung Kim hay Lư Trung Hoả. Đây là lớp thứ ba, và là lớp mà các cách luận kỹ hơn dựa vào khi xem hợp khắc. Trang này hiển thị nạp âm cùng với con giáp, để bạn thấy đủ chứ không chỉ thấy phần dễ nhớ nhất.