Tự thương mình không phải là bao biện

Thử một việc: nhớ lại lần gần nhất bạn làm hỏng chuyện gì đó, và nhớ lại chính xác những câu bạn đã nói với mình trong đầu. Rồi tự hỏi: nếu bạn của bạn làm hỏng đúng việc đó, bạn có nói với họ đúng những câu ấy không?

Gần như mọi người đều trả lời không. Khoảng cách giữa hai câu trả lời chính là chỗ bài này nói tới.

Nỗi sợ phổ biến nhất

Lý do người ta ngại tử tế với bản thân thường là: nếu thôi khắt khe thì mình sẽ buông. Sự khắt khe cảm giác như động cơ. Nhiều người thành công tin chắc rằng chính giọng nói khó chịu trong đầu đã đưa họ tới đây.

Điều các nghiên cứu về tự thương mình tìm thấy lại ngược: những người tử tế với chính mình sau thất bại có xu hướng thử lại sớm hơn, nhận trách nhiệm thẳng thắn hơn, và ít né việc nhìn lại lỗi của mình hơn. Người tự đánh mình quá nặng thì né — vì nhìn vào lỗi đồng nghĩa với việc phải chịu thêm một trận nữa.

Nó không phải là gì

• Không phải tự khen. Tự khen cần bạn thấy mình hơn người khác; tự thương mình không cần so với ai.
• Không phải bao biện. Bao biện là nói lỗi không phải của mình. Tự thương mình là nhận lỗi mà không kèm theo một bản án về giá trị con người.
• Không phải mềm yếu. Phần lớn thời gian, câu tử tế nhất bạn nói với mình lại là câu khó nghe nhất: chuyện này đúng là mình làm sai.

Ba bước để thử

Kristin Neff, người nghiên cứu chủ đề này lâu nhất, đề xuất ba bước rất gọn. Một: gọi tên điều đang xảy ra — lúc này mình đang thấy tệ. Hai: nhắc rằng chuyện này thuộc về con người nói chung, ai cũng có lúc như vậy, không phải riêng mình hỏng. Ba: hỏi mình đang cần gì lúc này, rồi làm điều đó.

Điều ngăn người ta đứng dậy hiếm khi là cú ngã. Thường là những gì họ nói với mình sau cú ngã.

Bước hai hay bị bỏ qua nhất và cũng làm thay đổi nhiều nhất. Cảm giác đau đớn nhất khi thất bại thường không phải bản thân sự thất bại, mà là niềm tin rằng người bình thường không gặp chuyện này. Niềm tin đó gần như luôn sai — chỉ là không ai đăng phần đó lên.

Nếu ba bước nghe quá lý thuyết, có một cách rút gọn: viết ra điều bạn sẽ nói với một người bạn đang ở đúng hoàn cảnh này, rồi đọc lại cho mình nghe. Cảm giác sẽ hơi ngượng ở lần đầu, và sẽ bớt ngượng nhanh hơn bạn tưởng.