Quyết định khi chưa đủ thông tin

Có một dạng trì hoãn rất khó nhận ra vì nó trông giống sự cẩn trọng: thu thập thêm thông tin. Đọc thêm một báo cáo, hỏi thêm một người, chờ thêm một quý. Mỗi bước đều hợp lý, và cộng lại thành sáu tháng không quyết định gì.

Hai loại cửa

Cách phân loại hữu ích nhất tôi từng gặp chia quyết định thành hai loại. Loại một là cửa một chiều: đi qua rồi thì không quay lại được, hoặc quay lại rất đắt — bán công ty, cho một người nghỉ việc, công bố ra thị trường. Loại hai là cửa hai chiều: nếu sai thì bước lùi lại, mất một ít thời gian.

Sai lầm phổ biến của tổ chức là xử lý cửa hai chiều bằng quy trình dành cho cửa một chiều. Kết quả là mọi thứ đều chậm, và đội ngũ học được rằng thử một điều gì đó là việc tốn kém.

• Cửa hai chiều: quyết nhanh, giao cho người gần việc nhất, đặt sẵn một mốc để xem lại.
• Cửa một chiều: chậm lại thật sự, hỏi người sẽ chịu hậu quả, và viết ra lý do trước khi quyết.

Viết ra trước khi quyết

Một thói quen rẻ mà hiệu quả: trước khi chốt một việc lớn, viết nửa trang gồm ba thứ — bạn đang kỳ vọng điều gì xảy ra, bạn dựa vào giả định nào, và dấu hiệu nào sẽ cho thấy bạn đã sai.

Nửa trang đó có hai tác dụng. Ở hiện tại, nó buộc bạn phát hiện ra những giả định mà bạn chưa từng nói thành lời. Sáu tháng sau, nó là bản ghi duy nhất cho biết bạn đã nghĩ gì lúc đó — nếu không có nó, trí nhớ sẽ tự sửa lại thành một câu chuyện dễ chịu hơn.

Phần lớn quyết định tồi không phải do chọn sai phương án. Chúng do chọn quá muộn, hoặc do về sau không ai còn biết vì sao lại chọn như vậy.

Câu hỏi cuối cùng

Khi vẫn phân vân sau khi đã làm hết những điều trên, có một câu hỏi thường gỡ được nút: nếu buộc phải quyết trong năm phút tới, bạn sẽ chọn gì? Câu trả lời gần như luôn có sẵn. Cái đang thiếu thường không phải thông tin, mà là sự sẵn lòng chịu trách nhiệm về một lựa chọn chưa chắc chắn.

Điều này không có nghĩa là cứ liều. Nó có nghĩa là phân biệt cho rõ giữa việc bạn thật sự cần biết thêm và việc bạn đang muốn né cảm giác không chắc. Hai thứ đó có cùng một triệu chứng và cần hai cách xử lý hoàn toàn khác nhau.