Nguyên tố và tính chất của 12 cung hoàng đạo: hai cách chia ít người phân biệt, và vì sao có những cặp cung cứ gặp là va

Hỏi một người thích đọc cung hoàng đạo xem cung mình thuộc nguyên tố gì, phần lớn trả lời được ngay. Hỏi tiếp cung mình là khởi đầu, cố định hay linh hoạt, phần lớn sẽ ngập ngừng. Đó là điều đáng tiếc, vì cách chia thứ hai mới là thứ giải thích được những cặp đôi mà cách chia thứ nhất chịu thua.

Mười hai cung được chia theo hai cách chồng lên nhau: bốn nguyên tố và ba tính chất. Bốn nhân ba bằng mười hai, nên mỗi cung là một tổ hợp duy nhất. Sư Tử là Lửa cố định. Nhân Mã là Lửa linh hoạt. Kim Ngưu là Đất cố định. Không có hai cung nào trùng cả hai.

Bốn nguyên tố: động cơ

Lửa, Đất, Khí, Nước, mỗi nhóm ba cung, cách nhau 120 độ trên vòng tròn. Nguyên tố trả lời câu hỏi “người này được thúc đẩy bởi điều gì”:

• Lửa (Bạch Dương, Sư Tử, Nhân Mã): hứng khởi, muốn làm, muốn được thấy.
• Đất (Kim Ngưu, Xử Nữ, Ma Kết): cái cụ thể, cái chạm tay được, cái bền.
• Khí (Song Tử, Thiên Bình, Bảo Bình): ý tưởng, trò chuyện, kết nối.
• Nước (Cự Giải, Bọ Cạp, Song Ngư): cảm xúc, sự gắn bó, điều không nói ra.

Ba cung cùng nguyên tố tạo thành một tam hợp, và các cặp cùng nguyên tố thường hiểu nhau không cần giải thích nhiều. Lửa và Khí được coi là hợp nhau, vì gió làm lửa cháy to hơn. Đất và Nước cũng vậy, vì nước làm đất nuôi được cây.

Ba tính chất: nhịp

Tính chất trả lời một câu hỏi khác: người này hành động theo nhịp nào. Cách chia này gắn với mùa, và nó có từ rất sớm. Trong cuốn Tetrabiblos, viết ở Alexandria vào thế kỷ 2, Ptolemy đã chia các cung thành cung mở mùa, cung vững và cung “hai thân”. Cái tên sau nghe lạ nhưng dễ hiểu khi nhìn hình: Song Tử là hai anh em, Song Ngư là hai con cá, Nhân Mã nửa người nửa ngựa. Đó là những cung đứng ở chỗ một mùa chuyển sang mùa khác.

• Khởi đầu (Bạch Dương, Cự Giải, Thiên Bình, Ma Kết): mở đầu bốn mùa. Giỏi khởi xướng, kém kiên nhẫn với phần giữa.
• Cố định (Kim Ngưu, Sư Tử, Bọ Cạp, Bảo Bình): giữa mùa. Bền, trung thành, và cứng đầu.
• Linh hoạt (Song Tử, Xử Nữ, Nhân Mã, Song Ngư): cuối mùa. Thích nghi nhanh, và dễ phân tán.

Vì sao góc vuông hay gây va chạm

Ghép hai cách chia lại, bạn sẽ thấy một quy luật hình học. Hai cung cách nhau 90 độ trên vòng tròn luôn cùng tính chất nhưng khác nguyên tố, và hai nguyên tố ấy thuộc hai nhóm không hợp nhau. Sư Tử và Bọ Cạp là một cặp như vậy: cùng cố định, một Lửa một Nước.

Hãy hình dung một cặp vợ chồng như thế cãi nhau về chuyện đi chơi Tết. Người Sư Tử muốn về quê lớn, gặp đủ họ hàng, được mọi người thấy mình. Người Bọ Cạp muốn một chuyến đi riêng, ít người, sâu. Cả hai đều cố định, nên không ai nhường. Và vì động cơ khác hẳn, mỗi người thấy lý do của người kia thật khó hiểu. Đó là công thức của cọ xát thường xuyên.

Nhưng cũng chính vì cùng cố định, cả hai đều không dễ bỏ đi. Nhiều người đọc chiêm tinh nhận xét rằng các cặp góc vuông ít êm đềm nhất nhưng lại hay gắn bó lâu nhất, vì họ liên tục buộc nhau phải lớn lên. Ngược lại, hai cung đối diện nhau (180 độ) cùng tính chất và có nguyên tố bổ trợ, như Sư Tử và Bảo Bình, nên thường là quan hệ của hai người nhìn thấy ở nhau thứ mình thiếu.

Năm 2011, cả thế giới tưởng mình vừa đổi cung

Tháng 1 năm 2011, nhà thiên văn Parke Kunkle ở Minnesota trả lời phỏng vấn một tờ báo địa phương và nhắc lại một chuyện ai trong ngành cũng biết: do hiện tượng tuế sai của trục Trái Đất, các chòm sao đã dịch khỏi vị trí mà lịch chiêm tinh gán cho chúng, và Mặt Trời còn đi qua một chòm thứ mười ba là Xà Phu.

Trong vài ngày, tin đó lan khắp thế giới. Người ta hoảng vì tưởng mình vừa đổi cung. Có người nói tới chuyện xóa hình xăm.

Nhưng không ai đổi cung cả, vì nhận định kia so nhầm hai hệ thống. Chiêm tinh phương Tây dùng hoàng đạo chí tuyến, neo vào điểm xuân phân. Nói cách khác, nó chia năm theo mùa chứ không theo chòm sao, và đó cũng là lý do ba tính chất gắn với đầu, giữa và cuối mùa. Việc các chòm sao đã dịch đi là chuyện giới chiêm tinh biết từ thời Hy Lạp.

Muốn phản biện chiêm tinh thì phải nhắm vào điều nó thật sự khẳng định: vị trí thiên thể lúc sinh liên quan tới tính cách. Năm 1985, nhà vật lý Shawn Carlson công bố trên tạp chí Nature một thử nghiệm mù đôi, trong đó các nhà chiêm tinh được đưa lá số và hồ sơ tính cách của người thật và phải ghép đúng. Họ không làm tốt hơn đoán ngẫu nhiên. Đó là loại bằng chứng đáng bàn, chứ không phải chuyện chòm Xà Phu.

Trang cung hoàng đạo trên Thấu Mình ghi cả nguyên tố lẫn tính chất cho từng cung. Nếu bạn đang thắc mắc vì sao mình hợp người này mà cứ va người kia, hãy nhìn dòng tính chất trước.