Tarot

56 lá Ẩn Phụ trong Tarot: bốn chất, bốn cấp bậc, và bộ bài năm 1491 mà Pamela Colman Smith đã mượn

Đăng ngày 18/08/2026 · 3 phút đọc

Ẩn Chính nói về những chuyển động lớn, còn Ẩn Phụ nói về tuần này. Bài này giải thích bốn chất, cách đọc lá hình, và câu chuyện ít người biết về nơi những bức tranh Ẩn Phụ quen thuộc thật ra bắt nguồn.

Tranh khắc cổ minh họa cho bài: Rider–Waite–Smith tarot.
Tranh khắc cổ minh họa cho bài: Rider–Waite–Smith tarot. — Pamela Colman Smith, Phạm vi công cộng

Trong 78 lá, có 56 lá thuộc Ẩn Phụ, hơn hai phần ba bộ bài. Người mới học thường dồn hết chú ý vào 22 lá Ẩn Chính vì chúng có tên ấn tượng, và thấy phần còn lại nhàm. Nhưng trong hầu hết các lần trải bài, phần lớn lá rút ra sẽ là Ẩn Phụ, và chúng mới là phần nói về đời sống hằng ngày.

Bốn chất, bốn vùng đời sống

  • Gậy: hành động, động lực, việc mới bắt đầu. Nóng, nhanh, dễ cháy.
  • Cốc: cảm xúc, quan hệ, những gì bạn thật sự cảm thấy, chứ không phải điều bạn quyết định là mình nên cảm thấy.
  • Kiếm: suy nghĩ, lời nói, xung đột. Sắc, và thường gây đau khi dùng.
  • Tiền: công việc, tiền bạc, sức khỏe, những thứ phải làm lại vào tuần sau.

Một cách nhớ nhanh: bốn chất này chính là bốn chất của bộ bài tây mà bạn đã quen. Gậy thành Chuồn, Cốc thành Cơ, Kiếm thành Bích, Tiền thành Rô. Bộ bài chơi hằng ngày là họ hàng của tarot, chỉ mất đi 22 lá Ẩn Chính và một lá hình mỗi chất.

Chất chiếm ưu thế nói nhiều hơn từng lá

Trước khi đọc từng lá, hãy đếm chất. Một lần trải có ba lá Kiếm và một lá Cốc thường có nghĩa là tình huống đang được nghĩ nhiều hơn được cảm: bạn đã phân tích nó rất kỹ, và chưa hỏi mình thấy thế nào. Chỉ riêng điều đó đã là một câu trả lời, trước cả khi luận từng lá.

Ngược lại, một lần trải toàn Tiền thường cho thấy câu hỏi tưởng là chuyện tinh thần thật ra là chuyện rất cụ thể: tiền, sức khỏe, hoặc thời gian. Và một lần trải vắng hẳn một chất cũng đáng để ý. Hỏi về một mối quan hệ mà không có lá Cốc nào là một chi tiết đáng dừng lại suy nghĩ.

Bốn lá số Mười của bộ Rider–Waite–Smith: Mười Gậy, Mười Cốc, Mười Kiếm và Mười Tiền.
Bốn lá số Mười của bốn chất. Lá Mười là điểm kết của mỗi chất, và bốn điểm kết ấy khác nhau rất xa: một người còng lưng dưới gánh nặng, một gia đình dưới cầu vồng, một người nằm dưới mười thanh kiếm, và một gia tộc sung túc qua nhiều thế hệ. — Pamela Colman Smith, Phạm vi công cộng

Bộ bài năm 1491 phía sau những bức tranh quen thuộc

Bài về 22 lá Ẩn Chính trên trang này kể rằng Pamela Colman Smith là người đầu tiên vẽ cảnh có người cho mọi lá Ẩn Phụ. Điều đó gần đúng, nhưng có một ngoại lệ đáng kể, và câu chuyện về nó rất thú vị.

Khoảng năm 1491, ở miền Bắc nước Ý, có người đã làm một bộ tarot mà mọi lá, kể cả 56 lá Ẩn Phụ, đều là một cảnh vẽ đầy đủ. Bộ bài ấy về sau được gọi là Sola Busca, theo tên gia đình quý tộc Milan từng giữ nó. Trong nhiều thế kỷ, đây là bộ duy nhất như vậy mà người ta biết tới.

Năm 1907, Bảo tàng Anh ở London trưng bày ảnh chụp bộ Sola Busca. Hai năm sau, Smith bắt tay vào vẽ bộ bài của Waite. Các nhà nghiên cứu tarot đã so sánh hai bộ và thấy một số lá của Smith gần như lấy bố cục từ Sola Busca. Lá Ba Kiếm, trái tim bị ba thanh kiếm xuyên qua, và lá Mười Kiếm, người nằm sấp dưới mười thanh kiếm, là hai ví dụ hay được nhắc nhất.

Chi tiết này không làm Smith kém đi. Bà lấy cảm hứng từ một bộ bài bốn trăm năm tuổi mà gần như không ai thời đó biết tới, rồi làm điều bộ bài ấy chưa làm được: biến những cảnh vẽ thành những khoảnh khắc mà người bình thường đọc được ý nghĩa. Nhưng nó nhắc một điều hữu ích khi đọc bài: những bức tranh bạn đang nhìn có một lịch sử dài, và mỗi chi tiết trong đó là lựa chọn của một người cụ thể.

Bốn cấp bậc, và một mẹo đọc lá hình

Mỗi chất có mười lá số, từ Át tới Mười, và bốn lá hình: Tiểu Đồng, Hiệp Sĩ, Hoàng Hậu, Vua. Cách đọc dễ nhớ nhất: Tiểu Đồng là mới học, Hiệp Sĩ là làm tới mức quá đà, Hoàng Hậu là làm chủ từ bên trong, Vua là làm chủ và chịu trách nhiệm ra bên ngoài.

Bốn lá hình của chất Cốc trong bộ Rider–Waite–Smith: Tiểu Đồng Cốc, Hiệp Sĩ Cốc, Hoàng Hậu Cốc và Vua Cốc.
Bốn lá hình của chất Cốc. Tiểu Đồng nhìn con cá nhô lên từ chiếc cốc như nhìn một điều bất ngờ, Hiệp Sĩ chìa cốc ra như một lời mời, Hoàng Hậu nhìn chăm chú vào chiếc cốc có nắp, Vua ngồi yên trên ngai giữa biển động. Bốn cách sống với cùng một thứ cảm xúc. — Pamela Colman Smith, Phạm vi công cộng

Với lá hình, câu hỏi hữu ích không phải “lá này là ai” mà là “phần nào trong tôi đang cư xử như vậy”. Một Hiệp Sĩ Kiếm không nhất thiết là một người khác. Rất thường, đó là chính bạn lúc đang lao vào một cuộc tranh luận không cần thiết.

Và với lá số, hãy để ý con số. Át là khởi đầu thuần túy của chất ấy, Năm thường là lúc khó khăn nhất giữa chặng, Mười là điểm kết. Biết một lá đang ở đâu trên đường đi của chất nó thuộc về, bạn đã hiểu được một nửa nghĩa của nó trước khi mở sách ra tra.

Bài khác cùng chủ đề

Xem tất cả bài viết
Chia sẻ bài nàyFacebookXLinkedIn